Prawo budowlane


Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. 1994 r. Nr 89, poz. 414
Ustawa prawo budowlane normuje dzialalnosc obejmujaca sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz okresla zasady dzialania organów administracji publicznej w tych dziedzinach.

 

 

Rozdzial 1 - Przepisy ogólne

 

 

Art. 1.
Ustawa - Prawo budowlane, zwana dalej "ustawa", normuje dzialalnosc obejmujaca sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz okresla zasady dzialania organów administracji panstwowej w tych dziedzinach.

 
 Home
 zurück
 Kontakt
 
   

Art. 2.
1. Ustawy nie stosuje sie do wyrobisk górniczych.
2. Przepisy ustawy nie naruszaja przepisów odrebnych, a w szczególnosci:
1) prawa geologicznego i górniczego - w odniesieniu do obiektów budowlanych zakladów górniczych,
wykonywania robót i jest wydawany odplatnie przez wlasciwy organ.
2. Przed r

 

2) prawa wodnego - w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych,
3) o ochronie dóbr kultury i o muzeach - w odniesieniu do obiektów zabytkowych i obszarów objetych ochrona konserwatorska.
Art. 3.
Ilekroc w ustawie jest mowa o:
1) obiekcie budowlanym - nalezy przez to rozumiec:
a) budynek wraz z instalacjami i urzadzeniami technicznymi,
b) budowle stanowiaca calosc techniczno-uzytkowa wraz z instalacjami i urzadzeniami,
c) obiekt malej architektury,
2) budynku - nalezy przez to rozumiec taki obiekt budowlany, który jest trwale zwiazany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomoca przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach,
3) budowli - nalezy przez to rozumiec kazdy obiekt budowlany nie bedacy budynkiem lub obiektem malej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojace maszty antenowe, wolno stojace trwale zwiazane z gruntem urzadzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojace instalacje przemyslowe lub urzadzenia techniczne, oczyszczalnie scieków, skladowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejscia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a takze czesci budowlane urzadzen technicznych (kotlów, pieców przemyslowych i innych urzadzen) oraz fundamenty pod maszyny i urzadzenia, jako odrebne pod wzgledem technicznym czesci przedmiotów skladajacych sie na calosc uzytkowa,
4) obiekcie malej architektury - nalezy przez to rozumiec niewielkie obiekty, a w szczególnosci:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyze przydrozne, figury,
b) posagi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) uzytkowe sluzace rekreacji codziennej i utrzymaniu porzadku, jak: piaskownice, hustawki, drabinki, smietniki,
5) tymczasowym obiekcie budowlanym - nalezy przez to rozumiec obiekt budowlany przeznaczony do czasowego uzytkowania w okresie krótszym od jego trwalosci technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a takze obiekt budowlany nie polaczony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedazy ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powloki pneumatyczne, urzadzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe,
6) budowie - nalezy przez to rozumiec wykonywanie obiektu budowlanego w okreslonym miejscu, a takze odbudowe, rozbudowe, nadbudowe oraz przebudowe obiektu budowlanego,
7) robotach budowlanych - nalezy przez to rozumiec budowe, a takze prace polegajace na montazu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego,
8) remoncie - nalezy przez to rozumiec wykonywanie w istniejacym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegajacych na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiacych biezacej konserwacji,
9) urzadzeniach budowlanych zwiazanych z obiektem budowlanym - nalezy przez to rozumiec urzadzenia techniczne zapewniajace mozliwosc uzytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przylacza i urzadzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia scieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod smietniki,
10) terenie budowy - nalezy przez to rozumiec przestrzen, w której prowadzone sa roboty budowlane wraz z przestrzenia zajmowana przez urzadzenia zaplecza budowy
11) prawie do dysponowania nieruchomoscia na cele budowlane - nalezy przez to rozumiec tytul prawny wynikajacy z prawa wlasnosci, uzytkowania wieczystego, zarzadu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiazaniowego, przewidujacego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych
12) pozwoleniu na budowe - nalezy przez to rozumiec decyzje administracyjna zezwalajaca na rozpoczecie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niz budowa obiektu budowlanego
13) dokumentacji budowy - nalezy przez to rozumiec pozwolenie na budowe wraz z zalaczonym projektem budowlanym, dziennik budowy, protokoly odbiorów czesciowych i koncowych, w miare potrzeby, rysunki i opisy sluzace realizacji obiektu, operaty geodezyjne i ksiazke obmiarów, a w przypadku realizacji obiektów metoda montazu - takze dziennik montazu
14) dokumentacji powykonawczej - nalezy przez to rozumiec dokumentacje budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi
15) terenie zamknietym - nalezy przez to rozumiec teren, a w szczególnych przypadkach obiekt budowlany lub jego czesc, dostepny wylacznie dla osób uprawnionych, niezbedny na cele:
a) obronnosci lub bezpieczenstwa panstwa, bedacy w dyspozycji jednostek organizacyjnych podleglych Ministrowi Obrony Narodowej, Ministrowi Spraw Wewnetrznych i Administracji oraz Ministrowi Spraw Zagranicznych,
b) bezposredniego wydobywania kopaliny ze zloza, bedacy w dyspozycji zakladu górniczego,
16) aprobacie technicznej - nalezy przez to rozumiec pozytywna ocene techniczna wyrobu, stwierdzajaca jego przydatnosc do stosowania w budownictwie
17) wlasciwym organie - nalezy przez to rozumiec organ nadzoru architektoniczno-budowlanego lub organ specjalistycznego nadzoru budowlanego, stosownie do ich wlasciwosci okreslonych w rozdziale 8
18) wyrobie budowlanym - nalezy przez to rozumiec wyrób, w rozumieniu przepisów o badaniach i certyfikacji, wytworzony w celu wbudowania, wmontowania, zainstalowania lub zastosowania w sposób trwaly w obiekcie budowlanym
Art. 4.
Obiekt budowlany i zwiazane z nim urzadzenia nalezy projektowac w sposób zapewniajacy forme architektoniczna dostosowana do krajobrazu i otaczajacej zabudowy.
Art. 5.
1. Obiekt budowlany nalezy projektowac, budowac, uzytkowac i utrzymywac zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiazujacymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniajacy:
1) spelnienie wymagan podstawowych dotyczacych:
a) bezpieczenstwa konstrukcji,
b) bezpieczenstwa pozarowego,
c) bezpieczenstwa uzytkowania,
d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony srodowiska,
e) ochrony przed halasem i drganiami,
f) oszczednosci energii i odpowiedniej izolacyjnosci cieplnej przegród,
2) warunki uzytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, a w szczególnosci w zakresie oswietlenia, zaopatrzenia w wode, usuwaniscieków i odpadów, ogrzewania, wentylacji oraz lacznosci,
3) niezbedne warunki do korzystania z obiektów uzytecznosci publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepelnosprawne, w szczególnosci poruszajace sie na wózkach inwalidzkich,
4) ochrone ludnosci zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej, okreslonymi w odrebnych przepisach,
5) ochrone dóbr kultury,
6) ochrone uzasadnionych interesów osób trzecich.
2. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w ust. 1 pkt 6, obejmuje w szczególnosci:
1) zapewnienie dostepu do drogi publicznej,
2) ochrone przed pozbawieniem:
a) mozliwosci korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze srodków lacznosci,
b) doplywu swiatla dziennego do pomieszczen przeznaczonych na pobyt ludzi,
3) ochrone przed uciazliwosciami powodowanymi przez halas, wibracje, zaklócenia elektryczne, promieniowanie,
4) ochrone przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby.
Art. 6.
Dla dzialek budowlanych lub terenów, na których jest przewidziana budowa obiektów budowlanych lub funkcjonalnie powiazanych zespolów obiektów budowlanych, nalezy zaprojektowac odpowiednie zagospodarowanie, zgodnie z wymaganiami art. 4 i 5, zrealizowac je przed oddaniem tych obiektów (zespolów) do uzytkowania oraz zapewnic utrzymanie tego zagospodarowania we wlasciwym stanie techniczno-uzytkowym przez okres istnienia obiektów (zespolów) budowlanych.
Art. 7.
1. Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza sie:
1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiadac obiekty budowlane i ich usytuowanie,
2) warunki techniczne uzytkowania obiektów budowlanych.
2. Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, okresla, w drodze rozporzadzenia:
1) Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji dla budynków oraz zwiazanych z nimi urzadzen,
2) wlasciwi ministrowie, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnetrznych i Administracji, dla obiektów budowlanych nie wymienionych w pkt 1.
3. Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, moga okreslic, w drodze rozporzadzenia:
1) Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji - dla budynków mieszkalnych,
2) wlasciwi ministrowie, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnetrznych i Administracji - dla innych obiektów budowlanych.
Art. 8.
Rada Ministrów moze okreslic, w drodze rozporzadzenia, dodatkowe warunki techniczne, jakim powinny odpowiadac budynki sluzace bezpieczenstwu lub obronnosci panstwa, albo których przepisów, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1, nie stosuje sie do tych budynków.
Art. 9.
1. W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza sie odstepstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstepstwo nie moze powodowac zagrozenia zycia ludzi lub bezpieczenstwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 - ograniczenia dostepnosci dla osób niepelnosprawnych oraz nie powinno powodowac pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i uzytkowych, a takze stanu srodowiska, po spelnieniu okreslonych warunków zamiennych.
2. Wlasciwy organ, po uzyskaniu upowaznienia ministra, który ustanowil przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela badz odmawia zgody na odstepstwo.
3. Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upowaznienia do udzielenia zgody na odstepstwo, wlasciwy organ sklada przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowe lub o zmianie sposobu uzytkowania obiektu budowlanego. Wniosek powinien zawierac:
1) charakterystyke obiektu oraz, w miare potrzeby, projekt zagospodarowania dzialki lub terenu, a jezeli odstepstwo mogloby miec wplyw na srodowisko lub nieruchomosci sasiednie - równiez projekty zagospodarowania tych nieruchomosci, z uwzglednieniem istniejacej i projektowanej zabudowy,
2) szczególowe uzasadnienie koniecznosci wprowadzenia odstepstwa,
3) propozycje rozwiazan zamiennych,
4) pozytywna opinie wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objetych ochrona konserwatorska,
5) w zaleznosci od potrzeb - pozytywna opinie innych zainteresowanych organów.
4. Minister, o którym mowa w ust. 2, moze uzaleznic upowaznienie do wyrazenia zgody na odstepstwo od spelnienia dodatkowych warunków.
Art. 10.
1. Przy wykonywaniu robót budowlanych nalezy stosowac wyroby budowlane o wlasciwosciach uzytkowych umozliwiajacych prawidlowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spelnienie wymagan podstawowych, okreslonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 - dopuszczone do obrotu i powszechnego lub jednostkowego stosowania w budownictwie.
2. Dopuszczone do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie sa:
1) wyroby budowlane, wlasciwie oznaczone, dla których zgodnie z odrebnymi przepisami:
a) wydano certyfikat na znak bezpieczenstwa, wykazujacy, ze zapewniono zgodnosc z kryteriami technicznymi okreslonymi na podstawie Polskich Norm, aprobat technicznych oraz wlasciwych przepisów i dokumentów technicznych - w odniesieniu do wyrobów podlegajacych tej certyfikacji,
b) dokonano oceny zgodnosci i wydano certyfikat zgodnosci lub deklaracje zgodnosci z Polska Norma lub z aprobata techniczna - w odniesieniu do wyrobów nie objetych certyfikacja okreslona w lit. a), majacych istotny wplyw na spelnienie co najmniej jednego z wymagan podstawowych,
2) wyroby budowlane umieszczone w wykazie wyrobów nie majacych istotnego wplywu na spelnianie wymagan podstawowych oraz wyrobów wytwarzanych i stosowanych wedlug tradycyjnie uznanych zasad sztuki budowlanej.
3. Dopuszczone do jednostkowego stosowania w obiekcie budowlanym sa wyroby wykonane wedlug indywidualnej dokumentacji technicznej sporzadzonej przez projektanta obiektu lub z nim uzgodnionej, dla których dostawca wydal oswiadczenie wskazujace, ze zapewniono zgodnosc wyrobu z ta dokumentacja oraz z przepisami i obowiazujacymi normami.
4. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze rozporzadzenia:
1) szczególowe zasady i tryb dopuszczania wyrobów budowlanych do jednostkowego stosowania w obiekcie, szczególowe zasady i tryb udzielania, uchylania lub zmiany aprobat technicznych, zasady odplatnosci z tego tytulu oraz jednostki organizacyjne upowaznione do ich wydawania, a takze zakres oraz szczególowe zasady i tryb opracowywania i zatwierdzania kryteriów technicznych,
2) systemy oceny zgodnosci, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b), dla poszczególnych rodzajów wyrobów budowlanych, wzory deklaracji zgodnosci oraz sposób znakowania wyrobów budowlanych, dopuszczonych do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie.
5. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze zarzadzenia, wykaz wyrobów budowlanych, o których mowa w ust. 2 pkt 2.
Art. 11.
1. Minister Zdrowia i Opieki Spolecznej okresli, w drodze zarzadzenia, dopuszczalne stezenia i natezenia czynników szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materialy budowlane, urzadzenia i elementy wyposazenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi.
2. Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Spolecznej, moze okreslic, w drodze zarzadzenia, dopuszczalne stezenia i natezenia czynników szkodliwych w pomieszczeniach przeznaczonych dla zwierzat

Rozdzial 2 - Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Art. 12.
1. Za samodzielna funkcje techniczna w budownictwie uwaza sie dzialalnosc zwiazana z koniecznoscia fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiazania zagadnien architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególnosci dzialalnosc obejmujaca:
1) projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego,
2) kierowanie budowa lub innymi robotami budowlanymi,
3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrole techniczna wytwarzania tych elementów,
4) wykonywanie nadzoru inwestorskiego,
5) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych,
6) wykonywanie panstwowego nadzoru budowlanego,
7) rzeczoznawstwo budowlane.
2. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, okreslone w ust. 1 pkt 1-6, moga wykonywac wylacznie osoby posiadajace odpowiednie wyksztalcenie techniczne i praktyke zawodowa, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania dzialalnosci i innych wymagan zwiazanych z wykonywana funkcja, stwierdzone przez wojewode, decyzja, zwana dalej "uprawnieniami budowlanymi".
3. Warunkiem uzyskania uprawnien budowlanych jest zlozenie egzaminu ze znajomosci przepisów prawnych dotyczacych procesu budowlanego oraz umiejetnosci praktycznego zastosowania wiedzy technicznej.
4. Egzamin sklada sie przed komisja powolywana przez wojewode, w sklad której wchodza miedzy innymi: przedstawiciele organów panstwowego nadzoru budowlanego, wlasciwych stowarzyszen twórczych, naukowo-technicznych lub naukowo-zawodowych. Uzyskanie uprawnien budowlanych podlega wpisowi do centralnego rejestru.
5. Koszty postepowania kwalifikacyjnego ponosi osoba ubiegajaca sie o nadanie uprawnien budowlanych.
6. Osoby wykonujace samodzielne funkcje techniczne w budownictwie sa odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami, obowiazujacymi Polskimi Normami i zasadami wiedzy technicznej oraz za nalezyta starannosc w wykonywaniu pracy, jej wlasciwa organizacje, bezpieczenstwo i jakosc.
7. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, oprócz osób, o których mowa w ust. 2, moga wykonywac równiez inne osoby, jezeli wynika to z umów miedzynarodowych na zasadzie wzajemnosci.
Art. 13.
1. Uprawnienia budowlane moga byc udzielane do:
1) projektowania,
2) kierowania robotami budowlanymi.
2. W uprawnieniach budowlanych nalezy okreslic specjalnosc i ewentualna specjalizacje techniczno-budowlana oraz zakres prac projektowych lub robót budowlanych objetych danym uprawnieniem.
3. Uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi stanowia równiez podstawe do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 i 4.
4. Uprawnienia do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi stanowia równiez podstawe do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 i 6.
Art. 14.
1. Uprawnienia budowlane sa udzielane w specjalnosciach:
1) architektonicznej,
2) konstrukcyjno-budowlanej,
3) (skreslony),
4) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urzadzen: wodociagowych i kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych,
5) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urzadzen elektrycznych i elektroenergetycznych,
6) innych, ustalonych stosownie do art. 16 ust. 2.
2. W ramach specjalnosci wymienionych w ust. 1 moga byc wyodrebnione specjalizacje techniczno-budowlane.
3. Uzyskanie uprawnien budowlanych w specjalnosciach, o których mowa w ust. 1, wymaga:
1) do projektowania bez ograniczen i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych:
a) posiadania wyzszego wyksztalcenia odpowiedniego dla danej specjalnosci,
b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporzadzaniu projektów,
c) odbycia rocznej praktyki na budowie,
2) do projektowania w ograniczonym zakresie:
a) posiadania sredniego wyksztalcenia odpowiedniego dla danej specjalnosci lub pokrewnego wyzszego wyksztalcenia,
b) odbycia piecioletniej praktyki przy sporzadzaniu projektów,
c) odbycia rocznej praktyki na budowie,
3) do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczen:
a) posiadania wyzszego wyksztalcenia odpowiedniego dla danej specjalnosci,
b) odbycia dwuletniej praktyki na budowie,
4) do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie:
a) posiadania sredniego wyksztalcenia odpowiedniego dla danej specjalnosci lub pokrewnego wyzszego wyksztalcenia,
b) odbycia piecioletniej praktyki na budowie,
5) do wykonywania pracy na budowie na stanowisku majstra budowlanego i kierowania w powierzonym zakresie robotami budowlanymi - posiadania co najmniej wyksztalcenia zasadniczego i dyplomu mistrza w odpowiednim zawodzie budowlanym.
4. Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegajaca na bezposrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pelnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadajacej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granica pod kierunkiem osoby posiadajacej uprawnienia odpowiednie w danym kraju.
Art. 15.
1. Rzeczoznawca budowlanym moze byc osoba, która:
1) korzysta w pelni z praw publicznych,
2) posiada:
a) dyplom ukonczenia wyzszej uczelni technicznej,
b) uprawnienia budowlane oraz co najmniej 5 lat praktyki odbytej po ich uzyskaniu,
c) opinie dwóch rzeczoznawców budowlanych odpowiedniej specjalnosci,
d) opinie wlasciwego stowarzyszenia.
2. Wojewoda, na wniosek zainteresowanego, orzeka, w drodze decyzji, o nadaniu tytulu rzeczoznawcy budowlanego, okreslajac, na podstawie opinii, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c) i d), oraz odbytej praktyki, zakres, w którym funkcja rzeczoznawcy budowlanego moze byc wykonywana. Zakres ten nie moze wykraczac poza specjalnosc techniczno-budowlana objeta posiadanymi uprawnieniami.
3. Podstawe do podjecia czynnosci rzeczoznawcy budowlanego stanowi dokonanie wpisu do centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych.
4. Skreslenie z centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych nastepuje:
1) na wlasna prosbe,
2) w razie:
a) pozbawienia praw publicznych,
b) utraty uprawnien budowlanych,
c) smierci rzeczoznawcy.
Art. 16.
1. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze rozporzadzenia: rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, sposób stwierdzania posiadania tego przygotowania, ograniczenia zakresu uprawnien budowlanych, wykaz kierunków wyksztalcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalnosci, wykaz specjalizacji wyodrebnionych w ramach poszczególnych specjalnosci, a takze sposób przeprowadzania i zakres egzaminu, zasady odplatnosci za postepowanie kwalifikacyjne oraz zasady wynagradzania czlonków komisji egzaminacyjnej.
2. Ministrowie wlasciwi w zakresie uprawnien budowlanych w specjalnosciach nie objetych art. 14 ust. 1 pkt 1-5, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnetrznych i Administracji, moga okreslic, w drodze rozporzadzenia: rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w tych specjalnosciach, wlasciwe organy stwierdzajace przygotowanie zawodowe, sposób stwierdzania posiadania tego przygotowania, ograniczenia zakresu uprawnien budowlanych, wykaz kierunków wyksztalcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalnosci, wykaz specjalizacji wyodrebnionych w ramach poszczególnych specjalnosci, sposób przeprowadzania i zakres egzaminu na te uprawnienia, zasady odplatnosci z tego tytulu oraz zasady wynagradzania czlonków komisji egzaminacyjnej, a takze sposób ustanawiania rzeczoznawców budowlanych w tych specjalnosciach

 

Rozdzial 3 - Prawa i obowiazki uczestników procesu budowlanego
Art. 17.
Uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, sa:
1) inwestor,
2) inspektor nadzoru inwestorskiego,
3) projektant,
4) kierownik budowy lub kierownik robót.
Art. 18.
1. Do obowiazków inwestora nalezy zorganizowanie procesu budowy przez zapewnienie opracowania projektów oraz wykonania i odbiorów robót budowlanych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych.
2. Inwestor moze ustanowic inspektora nadzoru inwestorskiego na budowie.
3. Inwestor moze zobowiazac projektanta do sprawowania nadzoru autorskiego.
Art. 19.
1. Wlasciwy organ moze w decyzji o pozwoleniu na budowe nalozyc na inwestora obowiazek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, a takze obowiazek zapewnienia nadzoru autorskiego, w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania obiektu lub robót budowlanych badz przewidywanym wplywem na srodowisko.
2. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze zarzadzenia, rodzaje obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego.
Art. 20.
1. Do podstawowych obowiazków projektanta nalezy:
1) opracowanie projektu obiektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami okreslonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wymaganiami ustawy, przepisami i obowiazujacymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej,
1a) zapewnienie, w razie potrzeby, udzialu w opracowaniu projektu osób posiadajacych uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalnosci oraz wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez te osoby opracowan projektowych,
2) uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnien i sprawdzen rozwiazan projektowych w zakresie wynikajacym z przepisów,
3) wyjasnianie watpliwosci dotyczacych projektu i zawartych w nim rozwiazan,
3a) uzgadnianie dokumentów technicznych, o których mowa w art. 10 ust. 3,
4) sprawowanie nadzoru autorskiego na zadanie inwestora lub wlasciwego organu w zakresie:
a) stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodnosci realizacji z projektem,
b) uzgadniania mozliwosci wprowadzenia rozwiazan zamiennych w stosunku do rzewidzianych w projekcie, zgloszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.
2. Projektant ma obowiazek zapewnic sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod wzgledem zgodnosci z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiazujacymi Polskimi Normami, przez osobe posiadajaca uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczen w odpowiedniej specjalnosci lub rzeczoznawce budowlanego.
3. Obowiazek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy:
1) zakresu objetego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych,
2) projektów obiektów o prostej konstrukcji, nie stwarzajacych zagrozenia dla uzytkowników i otoczenia, takich jak: budynki mieszkalne jednorodzinne i male domy mieszkalne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie, skladowe, handlowe i uslugowe.
Art. 21.
Projektant, w trakcie realizacji budowy, ma prawo:
1) wstepu na teren budowy i dokonywania zapisów w dzienniku budowy dotyczacych jej realizacji,
2) zadania wpisem do dziennika budowy wstrzymania robót budowlanych w razie:
a) stwierdzenia mozliwosci powstania zagrozenia,
b) wykonywania ich niezgodnie z projektem.
Art. 22.
Do podstawowych obowiazków kierownika budowy nalezy:
1) protokolarne przejecie od inwestora i odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy wraz ze znajdujacymi sie na nim obiektami budowlanymi, urzadzeniami technicznymi i stalymi punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegajacymi ochronie elementami srodowiska przyrodniczego i kulturowego,
2) prowadzenie dokumentacji budowy,
3) zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz zorganizowanie i kierowanie budowa obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budowe, przepisami i obowiazujacymi Polskimi Normami oraz przepisami bezpieczenstwa i higieny pracy,
4) wstrzymanie robót budowlanych w przypadku stwierdzenia mozliwosci powstania zagrozenia oraz bezzwloczne zawiadomienie o tym wlasciwego organu,
5) zawiadomienie inwestora o wpisie do dziennika budowy dotyczacym wstrzymania robót budowlanych z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem,
6) realizacja zalecen wpisanych do dziennika budowy,
7) zglaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru wykonanych robót ulegajacych zakryciu badz zanikajacych oraz zapewnienie dokonania wymaganych przepisami lub ustalonych w umowie prób i sprawdzen instalacji, urzadzen technicznych i przewodów kominowych przed zgloszeniem obiektu budowlanego do odbioru,
8) przygotowanie dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego,
9) zgloszenie obiektu budowlanego do odbioru odpowiednim wpisem do dziennika budowy oraz uczestniczenie w czynnosciach odbioru i zapewnienie usuniecia stwierdzonych wad, a takze przekazanie inwestorowi oswiadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2.
Art. 23.
Kierownik budowy ma prawo:
1) wystepowania do inwestora o zmiany w rozwiazaniach projektowych, jezeli sa one uzasadnione koniecznoscia zwiekszenia bezpieczenstwa realizacji robót budowlanych lub usprawnienia procesu budowy,
2) ustosunkowania sie w dzienniku budowy do zalecen w nim zawartych.
Art. 24.
1. Laczenie funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest dopuszczalne.
2. Przepisy ust. 1 oraz art. 22 i art. 23 stosuje sie odpowiednio do kierownika robót.
Art. 25.
Do podstawowych obowiazków inspektora nadzoru inwestorskiego nalezy:
1) reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodnosci jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowe, przepisami i obowiazujacymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej,
2) sprawdzanie jakosci wykonywanych robót, wbudowanych wyrobów budowlanych, a w szczególnosci zapobieganie zastosowaniu wyrobów budowlanych wadliwych i nie dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie,
3) sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegajacych zakryciu lub zanikajacych, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urzadzen technicznych i przewodów kominowych oraz przygotowanie i udzial w czynnosciach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do uzytkowania,
4) potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usuniecia wad, a takze, na zadanie inwestora, kontrolowanie rozliczen budowy.
Art. 26.
Inspektor nadzoru inwestorskiego ma prawo:
1) wydawac kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia potwierdzone wpisem do dziennika budowy dotyczace: usuniecia nieprawidlowosci lub zagrozen, wykonania prób lub badan, takze wymagajacych odkrycia robót lub elementów zakrytych oraz przedstawienia ekspertyz dotyczacych prowadzonych robót budowlanych, dowodów dopuszczenia do obrotu i stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych oraz urzadzen technicznych,
2) zadac od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek badz ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót, a takze wstrzymania dalszych robót budowlanych w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogla wywolac zagrozenie badz spowodowac niedopuszczalna niezgodnosc z projektem lub pozwoleniem na budowe.
Art. 27.
Przy budowie obiektu budowlanego, wymagajacego ustanowienia inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie róznych specjalnosci, inwestor wyznacza jednego z nich jako koordynatora ich czynnosci na budowie
Rozdzial 4 - Postepowanie poprzedzajace rozpoczecie robót budowlanych
Art. 28.
1. Roboty budowlane mozna rozpoczac jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowe, z zastrzezeniem art. 29. i art. 30.
Art. 29.
1. Pozwolenia na budowe nie wymaga budowa:
1) obiektów gospodarczych zwiazanych z produkcja rolna i uzupelniajacych zabudowe zagrodowa w ramach istniejacej dzialki siedliskowej:
a) parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpietosci konstrukcji nie wiekszej niz 4,80 m,
b) plyt do skladowania obornika,
c) szczelnych zbiorników na gnojówke lub gnojowice o pojemnosci do 25 m3,
d) obiektów do neutralizacji scieków o wydajnosci do 5 m3 na dobe,
e) naziemnych silosów na materialy sypkie o pojemnosci do 30 m3 i wysokosci nie wiekszej niz 4,50 m,
2) obiektów budowlanych pietrzacych wode i upustowych o wysokosci pietrzenia ponizej 1m poza rzekami zeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin,
3) obiektów przeznaczonych do czasowego uzytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, polozonych na terenie budowy oraz ustawianie barakowozów uzywanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych,
4) obiektów malej architektury,
5) tymczasowych obiektów budowlanych stanowiacych wylacznie eksponaty wystawowe, bez pelnienia jakichkolwiek funkcji uzytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel,
5a) tymczasowych obiektów budowlanych, nie polaczonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie okreslonym w zgloszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie pózniej niz w okresie 120 dni od dnia rozpoczecia budowy okreslonego w zgloszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów szczególnie szkodliwych dla srodowiska i zdrowia ludzi oraz mogacych pogorszyc stan srodowiska,
6) altan i obiektów gospodarczych na dzialkach w pracowniczych ogrodach dzialkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast oraz wysokosci 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach plaskich,
7) ogrodzen,
8) znaków geodezyjnych, a takze obiektów triangulacyjnych, poza obszarem parków narodowych i rezerwatów przyrody,
9) obiektów gospodarczych przeznaczonych wylacznie na cele gospodarki lesnej, polozonych na gruntach lesnych Skarbu Panstwa.
10) opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnien brzegu morskiego, wzglednie brzegu morskich wód wewnetrznych, nie stanowiacych konstrukcji oporowych
2. Pozwolenia na budowe nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegajacych na:
1) remoncie istniejacych obiektów budowlanych, z wyjatkiem obiektów zabytkowych, jezeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wplywami eksploatacji górniczej lub powodzia, a takze nie wplywa na zmiane wygladu w odniesieniu do otaczajacej zabudowy na terenie miast,
2) instalowaniu i remoncie tablic i urzadzen reklamowych, z wyjatkiem reklam swietlnych i podswietlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym,
3) remoncie obiektów regulacji rzek,
4) wykonaniu i remoncie urzadzen melioracji szczególowych, poza obszarami parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin,
5) wykonaniu i remoncie ujec wód sródladowych powierzchniowych o wydajnosci ponizej 50 m3/h oraz obudowy ujec wód podziemnych,
6) remoncie sieci telekomunikacyjnych oraz napowietrznych sieci elektroenergetycznych, prowadzonych po dotychczasowych trasach,
7) remoncie dróg, torów i urzadzen kolejowych.
8) instalowaniu krat na obiektach budowlanych,
9) instalowaniu urzadzen na obiektach budowlanych,
10) wykonywaniu podczyszczeniowych robót czerpalnych polegajacych na usunieciu splycen dna, powstalych w czasie uzytkowania basenów i kanalów portowych oraz torów wodnych, w stosunku do glebokosci technicznych (eksploatacyjnych) i nachylen skarp podwodnych akwenu, objetych uprzednio uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym i pozwoleniem na wykonywanie robót czerpalnych
Art. 30.
1. Zgloszenia wlasciwemu organowi wymaga:
1) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5a, 9 i 10, oraz wykonywanie robót budowlanych wymienionych w art. 29 w ust. 2 pkt 1-7 i 10,
2) budowa ogrodzen od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokosci powyzej 2,20 m i wykonanie robót budowlanych polegajacych na instalowaniu:
a) krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, uzytecznosci publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach zabytkowych,
b) urzadzen na obiektach budowlanych o wysokosci powyzej 3 m.
1a. W zgloszeniu nalezy okreslic rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczecia. Do zgloszenia nalezy dolaczyc dowód stwierdzajacy prawo do dysponowania nieruchomoscia na cele budowlane oraz, w zaleznosci od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a takze pozwolenia wymagane odrebnymi przepisami. W razie koniecznosci uzupelnienia zgloszenia, wlasciwy organ naklada, w drodze postanowienia, na zglaszajacego obowiazek uzupelnienia, w okreslonym terminie, brakujacych dokumentów, a w przypadku ich nieuzupelnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
2. Zgloszenia, o którym mowa w ust. 1, nalezy dokonac przed zamierzonym terminem rozpoczecia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych mozna przystapic, jezeli w terminie 30 dni od dnia doreczenia zgloszenia wlasciwy organ nie wniesie sprzeciwu.
3. Wlasciwy organ moze nalozyc, w drodze decyzji, obowiazek uzyskania pozwolenia na wykonanie okreslonego obiektu lub robót budowlanych, objetych obowiazkiem zgloszenia, o którym mowa w ust. 1, jezeli ich realizacja moze naruszac ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodowac:
1) zagrozenie bezpieczenstwa ludzi lub mienia,
2) pogorszenie stanu srodowiska lub dóbr kultury,
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,
4) wprowadzenie, utrwalenie badz zwiekszenie ograniczen lub uciazliwosci dla terenów sasiednich.
Art. 31.
1. Pozwolenia nie wymaga rozbiórka:
1) budynków i budowli - nie bedacych obiektami zabytkowymi - o wysokosci ponizej 8 m, jezeli ich odleglosc od granicy dzialki jest nie mniejsza niz polowa wysokosci,
2) obiektów i urzadzen budowlanych, na których budowe nie jest wymagane pozwolenie na budowe - jezeli nie podlegaja ochronie jako dobra kultury.
2. Rozbiórka obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wymaga uprzedniego zgloszenia wlasciwemu organowi, w którym nalezy okreslic rodzaj, zakres i sposób wykonywania tych robót. Przepis art. 30 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.
3. Wlasciwy organ moze nalozyc obowiazek uzyskania pozwolenia na rozbiórke obiektów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jezeli rozbiórka tych obiektów:
1) moze wplynac na pogorszenie stosunków wodnych, warunków sanitarnych oraz stanu srodowiska lub
2) wymaga zachowania warunków, od których spelnienia moze byc uzaleznione prowadzenie robót zwiazanych z rozbiórka.
4. Wlasciwy organ moze zadac, ze wzgledu na bezpieczenstwo ludzi lub mienia, przedstawienia danych o obiekcie budowlanym lub dotyczacych prowadzenia robót rozbiórkowych.
5. Roboty zabezpieczajace i rozbiórkowe mozna rozpoczac przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórke lub przed ich zgloszeniem, jezeli maja one na celu usuniecie bezposredniego zagrozenia bezpieczenstwa ludzi lub mienia. Rozpoczecie takich robót nie zwalnia od obowiazku bezzwlocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórke lub zgloszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego.
Art. 32.
1. Pozwolenie na budowe lub rozbiórke obiektu budowlanego moze byc wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, uzgodnien, pozwolen lub opinii innych organów.
2. Uzgodnienie, wyrazenie zgody lub opinii, o których mowa w ust. 1, powinny nastapic w terminie 14 dni od dnia przedstawienia proponowanych rozwiazan. Niezajecie przez organ stanowiska w tym terminie uznaje sie jako brak zastrzezen do przedstawionych rozwiazan.
3. Przepis ust. 2 nie dotyczy przypadków, w których stanowisko powinno byc wyrazone w drodze decyzji.
4. Pozwolenie na budowe moze byc wydane wylacznie temu, kto:
1) zlozyl wniosek w tej sprawie w terminie waznosci decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jezeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym,
2) wykazal prawo do dysponowania nieruchomoscia na cele budowlane.
5. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze zarzadzenia, wzór wniosku o pozwolenie na budowe i decyzji o pozwoleniu na budowe.
Art. 33.
1. Pozwolenie na budowe dotyczy calego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmujacego wiecej niz jeden obiekt, pozwolenie na budowe moze, na wniosek inwestora, dotyczyc wybranych obiektów lub zespolu obiektów, mogacych samodzielnie funkcjonowac zgodnie z przeznaczeniem. Jezeli pozwolenie na budowe dotyczy wybranych obiektów lub zespolu obiektów, inwestor jest obowiazany przedstawic projekt zagospodarowania dzialki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla calego zamierzenia budowlanego.
2. Do wniosku o pozwolenie na budowe nalezy dolaczyc:
1) projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, wymaganymi przepisami szczególnymi,
2) dowód stwierdzajacy prawo dysponowania nieruchomoscia na cele budowlane,
3) decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jezeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.
3. Do wniosku o pozwolenie na budowe obiektów budowlanych:
1) których wykonanie lub uzytkowanie moze stwarzac powazne zagrozenie dla uzytkowników i srodowiska, takich jak: obiekty energetyki jadrowej, rafinerie, zaklady chemiczne, zapory wodne lub
2) których projekty budowlane zawieraja nowe, nie sprawdzone w krajowej praktyce, rozwiazania techniczne, nie znajdujace podstaw w przepisach i Polskich Normach,
nalezy dolaczyc specjalistyczna opinie wydana przez osobe fizyczna lub jednostke organizacyjna wskazana przez wlasciwego ministra.
4. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórke nalezy dolaczyc:
1) zgode wlasciciela obiektu,
2) szkic usytuowania obiektu budowlanego,
3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych,
4) opis sposobu zapewnienia bezpieczenstwa ludzi i mienia,
5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, wymagane przepisami szczególnymi,
6) w zaleznosci od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.
Art. 34.
1. Projekt budowlany powinien spelniac wymagania okreslone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jezeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.
2. Zakres i tresc projektu budowlanego powinny byc dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych.
3. Projekt budowlany powinien zawierac:
1) projekt zagospodarowania dzialki lub terenu, sporzadzony na aktualnej mapie, obejmujacy: okreslenie granic dzialki lub terenu, usytuowanie, obrys i uklady istniejacych i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania scieków, uklad komunikacyjny i uklad zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzednych i wzajemnych odleglosci obiektów, w nawiazaniu do istniejacej i projektowanej zabudowy terenów sasiednich,
2) projekt architektoniczno-budowlany, okreslajacy funkcje, forme i konstrukcje obiektu budowlanego, jego charakterystyke energetyczna i ekologiczna oraz proponowane niezbedne rozwiazania techniczne, a takze materialowe, ukazujace zasady nawiazania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 - równiez opis dostepnosci dla osób niepelnosprawnych,
3) stosownie do potrzeb, oswiadczenia wlasciwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepla i gazu, odbioru scieków oraz o warunkach przylaczenia obiektu do sieci wodociagowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg ladowych,
4) w zaleznosci od potrzeb, wyniki badan geologiczno-inzynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
3a. Przepisu ust. 3 pkt 1 nie stosuje sie do projektu budowlanego przebudowy, modernizacji lub montazu obiektu budowlanego, jezeli, zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest wymagane ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
4. Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowe.
5. Inwestor, spelniajacy warunki do uzyskania pozwolenia na budowe, moze zadac wydania odrebnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, poprzedzajacej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowe. Decyzja jest wazna przez czas w niej oznaczony, jednak nie dluzej niz rok.
6. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze zarzadzenia:
1) szczególowy zakres i forme projektu budowlanego,
2) szczególowe zasady ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych.
Art. 35.
1. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowe lub odrebnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wlasciwy organ sprawdza:
1) zgodnosc projektu zagospodarowania dzialki lub terenu z:
a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony srodowiska,
b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu,
c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,
2) kompletnosc projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnien, pozwolen i sprawdzen,
3) wykonanie projektu przez osobe posiadajaca wymagane uprawnienia budowlane.
2. Wlasciwy organ moze badac zgodnosc projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiazujacymi Polskimi Normami, w zakresie okreslonym w art. 5.
3. W razie stwierdzenia naruszen, w zakresie okreslonym w ust. 1 i 2, wlasciwy organ naklada postanowieniem obowiazek usuniecia wskazanych nieprawidlowosci, okreslajac termin, a po jego bezskutecznym uplywie, wydaje decyzje o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowe.
4. W razie spelnienia wymagan okreslonych w ust. 1 i 2 oraz w art. 32 ust. 4, wlasciwy organ nie moze odmówic wydania decyzji o pozwoleniu na budowe.
5. Wlasciwy organ wydaje decyzje o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowe, jezeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania dzialki lub terenu, znajduje sie obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
Art. 36.
1. W decyzji o pozwoleniu na budowe wlasciwy organ, w razie potrzeby:
1) okresla szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych,

2) okresla czas uzytkowania tymczasowych obiektów budowlanych,
3) okresla terminy rozbiórki:
a) istniejacych obiektów budowlanych nie przewidzianych do dalszego uzytkowania,
b) tymczasowych obiektów budowlanych,
4) okresla szczególowe wymagania dotyczace nadzoru na budowie,
5) naklada obowiazek uzyskania pozwolenia na uzytkowanie, jezeli jest to uzasadnione wzgledami bezpieczenstwa ludzi lub mienia badz ochrony srodowiska.
2. Wlasciwy organ w decyzji o pozwoleniu na budowe obiektu budowlanego, bedacego zakladem pracy, naklada obowiazek uzyskania pozwolenia na jego uzytkowanie.
Art. 36a
1. Istotne odstapienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowe jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowe.
2. W przypadku naruszenia przepisu ust. 1, wlasciwy organ uchyla decyzje o pozwoleniu na budowe.
Art. 37.
1. Decyzja o pozwoleniu na budowe wygasa, jezeli budowa nie zostala rozpoczeta przed uplywem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stala sie ostateczna lub budowa zostala przerwana na czas dluzszy niz 2 lata.
2. Rozpoczecie lub wznowienie budowy, w przypadkach okreslonych w ust. 1 i art. 36a ust. 2, moze nastapic po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowe.
Art. 38.
1. Decyzje o pozwoleniu na budowe wlasciwy organ przesyla niezwlocznie organowi, który wydal decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.
2. Wlasciwy organ prowadzi rejestr decyzji o pozwoleniu na budowe oraz przechowuje zatwierdzone projekty budowlane, a takze inne dokumenty objete pozwoleniem na budowe, co najmniej przez okres istnienia obiektu budowlanego.
Art. 39.
1. Odbudowa, przebudowa, rozbudowa, modernizacja, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowe, uzyskania zezwolenia wlasciwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
2. W stosunku do obiektów objetych ochrona konserwatorska na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwolenie na budowe moze byc wydane przez wlasciwy organ, po wyrazeniu opinii przez wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Art. 40.
Organ, który wydal decyzje, okreslona w art. 28, jest obowiazany, za zgoda strony, na rzecz której decyzja zostala wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jezeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz wykaze sie prawem do dysponowania nieruchomoscia na cele budowlane
Rozdzial 5 - Budowa i oddawanie do uzytku obiektów budowlanych
Art. 41.
1. Rozpoczecie budowy nastepuje z chwila podjecia prac przygotowawczych na terenie .
2. Pracami przygotowawczymi sa:
1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie,
2) wykonanie niwelacji terenu,
3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budowa tymczasowych obiektów,
4) wykonanie przylaczy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.
3. Prace przygotowawcze moga byc wykonywane tylko na terenie objetym pozwoleniem na budowe lub zgloszeniem.
4. O zamierzonym terminie rozpoczecia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie, inwestor jest obowiazany zawiadomic wlasciwy organ oraz projektanta sprawujacego nadzór autorski, co najmniej na 7 dni przed rozpoczeciem robót, dolaczajac na pismie oswiadczenia:
1) kierownika budowy (robót), stwierdzajace przyjecie obowiazku kierowania dana budowa (robotami budowlanymi),
2) inspektora (inspektorów) nadzoru inwestorskiego, stwierdzajace przyjecie obowiazku pelnienia nadzoru inwestorskiego nad danymi robotami budowlanymi, w przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego.
5. Rozpoczecie dostaw energii, wody, ciepla lub gazu na potrzeby budowy moze nastapic jedynie po okazaniu wymaganego pozwolenia na budowe lub zgloszenia.
Art. 42.
1. Inwestor jest obowiazany zapewnic: objecie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub okreslonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobe posiadajaca uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalnosci.
2. Kierownik budowy (robót) jest obowiazany:
1) prowadzic dziennik budowy lub rozbiórki,
2) umiescic na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablice informacyjna; nie dotyczy to budowy obiektów sluzacych obronnosci i bezpieczenstwu panstwa oraz obiektów liniowych,
3) odpowiednio zabezpieczyc teren budowy (rozbiórki).
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje sie do budowy lub rozbiórki obiektów, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowe. Wlasciwy organ moze wylaczyc, w drodze decyzji, stosowanie tych przepisów równiez w stosunku do innych obiektów.
4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalnosci techniczno-budowlanej innej niz posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiazany zapewnic ustanowienie kierownika robót w danej specjalnosci.
Art. 43.
1. Obiekty budowlane wymagajace pozwolenia na budowe podlegaja geodezyjnemu wyznaczeniu w terenie, a po ich wybudowaniu - geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, obejmujacej polozenie ich na gruncie.
2. Wlasciwy organ moze nalozyc obowiazek stosowania przepisu ust. 1 równiez w stosunku do obiektów budowlanych wymagajacych zgloszenia.
3. Obiekty lub elementy obiektów budowlanych, ulegajace zakryciu, wymagajace inwentaryzacji, o której mowa w ust. 1, podlegaja inwentaryzacji przed ich zakryciem.
4. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze rozporzadzenia, rodzaje i zakres opracowan geodezyjno-kartograficznych oraz czynnosci geodezyjnych obowiazujacych w budownictwie.
Art. 44.
1. Inwestor jest obowiazany bezzwlocznie zawiadomic wlasciwy organ o zmianie:
1) kierownika budowy lub robót,
2) inspektora nadzoru inwestorskiego,
3) projektanta sprawujacego nadzór autorski,
podajac od kiedy nastapila zmiana.
2. Do zawiadomienia nalezy dolaczyc oswiadczenia osób, wymienionych w ust. 1, o przejeciu obowiazków.
Art. 45.
1. Dziennik budowy stanowi urzedowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzen i okolicznosci zachodzacych w toku

ozpoczeciem robót budowlanych nalezy dokonac w dzienniku budowy wpisu osób, którym zostalo powierzone kierownictwo, nadzór i kontrola techniczna robót budowlanych. Osoby te sa obowiazane potwierdzic podpisem przyjecie powierzonych im funkcji.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie odpowiednio do prowadzenia dzienników: montazu i rozbiórki.
4. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze zarzadzenia, sposób prowadzenia dzienników: budowy, montazu i rozbiórki oraz osoby upowaznione do dokonywania w nich wpisów, a takze dane, jakie powinna zawierac tablica informacyjna.
Art. 46.
Kierownik budowy (rozbiórki), a jezeli jego ustanowienie nie jest wymagane - inwestor, jest obowiazany przez okres wykonywania robót budowlanych przechowywac dokumenty stanowiace podstawe ich wykonywania a takze certyfikaty, deklaracje zgodnosci i oswiadczenia, o których mowa w art. 10, oraz udostepniac te dokumenty przedstawicielom uprawnionych organów.
Art. 47.
1. Jezeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbedne wejscie do sasiedniego budynku, lokalu lub na teren sasiedniej nieruchomosci, inwestor jest obowiazany przed rozpoczeciem robót uzyskac zgode wlasciciela sasiedniej nieruchomosci, budynku lub lokalu (najemcy) na wejscie oraz uzgodnic z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a takze ewentualna rekompensate z tego tytulu.
2. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, wlasciwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia zlozenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbednosci wejscia do sasiedniego budynku, lokalu lub na teren sasiedniej nieruchomosci. W przypadku uznania zasadnosci wniosku inwestora, wlasciwy organ okresla jednoczesnie granice niezbednej potrzeby oraz warunki korzystania z sasiedniego budynku, lokalu lub nieruchomosci.
3. Inwestor, po zakonczeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiazany naprawic szkody powstale w wyniku korzystania z sasiedniej nieruchomosci, budynku lub lokalu - na zasadach okreslonych w Kodeksie cywilnym.
4. Zajecie, na potrzeby budowy, pasa drogowego lub jego czesci moze nastapic po spelnieniu wymagan okreslonych w odrebnych przepisach.
Art. 48.
Wlasciwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórke obiektu budowlanego lub jego czesci, bedacego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowe albo zgloszenia, badz tez pomimo wniesienia sprzeciwu przez wlasciwy organ.
Art. 49.
1. Nie mozna nakazac rozbiórki, o której mowa w art. 48, jezeli uplynelo 5 lat od dnia zakonczenia budowy obiektu budowlanego lub jego czesci, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególnosci ustalen miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na wlascicielu spoczywa wówczas obowiazek uzyskania pozwolenia na uzytkowanie obiektu budowlanego.
2. Jezeli wlasciciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na uzytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje sie odpowiednio.
Art. 50.
1. W przypadkach innych niz okreslone w art. 48 wlasciwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia albo zgloszenia lub
2) w sposób mogacy spowodowac zagrozenie bezpieczenstwa ludzi lub mienia badz zagrozenie srodowiska lub
3) w sposób istotnie odbiegajacy od ustalen i warunków okreslonych w pozwoleniu badz w przepisach.
2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych nalezy:
1) podac przyczyne wstrzymania robót,
2) ustalic wymagania dotyczace niezbednych zabezpieczen.
3. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych podlega wykonaniu w trybie przepisów o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.
4. Postanowienie o wstrzymaniu robót traci waznosc po uplywie 2 miesiecy od dnia doreczenia, jezeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1.
5. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych sluzy zazalenie.
Art. 51.
1. Przed uplywem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, wlasciwy organ wydaje decyzje:
1) nakazujaca zaniechanie dalszych robót badz rozbiórke obiektu lub jego czesci albo
2) nakladajaca obowiazek wykonania okreslonych czynnosci w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem iuzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz okreslajaca termin wykonania tych czynnosci.
1a. Po wykonaniu obowiazku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wlasciwy organ wydaje decyzje o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
2. W razie niewykonania obowiazków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wlasciwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót badz rozbiórke obiektu lub jego czesci.
3. W przypadku wykonywania robót budowlanych, polegajacych na rozbiórce obiektu lub jego czesci, wlasciwy organ w decyzji, o której mowa w ust. 2, moze nakazac doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
4. Przepisy ust. 1-3 stosuje sie odpowiednio, jezeli roboty budowlane, w przypadkach innych niz okreslone w art. 48, zostaly wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Art. 52.
Inwestor, wlasciciel lub zarzadca obiektu budowlanego jest obowiazany, na swój koszt, dokonac czynnosci nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 i art. 51.
Art. 53.
Przepis art. 52 stosuje sie równiez do obiektów budowlanych, podlegajacych rozbiórce w terminach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 3.
Art. 54.
1. Do uzytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowe, mozna przystapic, z zastrzezeniem przepisów art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu wlasciwego organu o zakonczeniu budowy, jezeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doreczenia zawiadomienia, nie zglosi sprzeciwu, w drodze decyzji.
2. Zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje sie co najmniej 14 dni przed zamierzonym terminem przystapienia do uzytkowania.
Art. 55.
1. Uzyskanie pozwolenia na uzytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jezeli wlasciwy organ:
1) nalozyl taki obowiazek w wydanym pozwoleniu na budowe lub
2) stwierdzil, ze zgloszony przez inwestora obiekt budowlany zostal wykonany z naruszeniem warunków, okreslonych w pozwoleniu na budowe lub
3) wydal, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzje nakazujaca dokonanie okreslonych czynnosci, zmian lub przeróbek.
2. Uzyskanie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest wymagane takze, jezeli:
1) zachodza okolicznosci wymienione w art. 49 ust. 1,
2) przystapienie do uzytkowania obiektu budowlanego ma nastapic przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Art. 56.
1. Inwestor, w stosunku do którego nalozono obowiazek uzyskania pozwolenia na uzytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiazany zawiadomic, zgodnie z wlasciwoscia wynikajaca z przepisów szczególnych, organy:
1) Panstwowej Inspekcji Ochrony Srodowiska,
2) Panstwowej Inspekcji Sanitarnej,
3) Panstwowej Inspekcji Pracy,
4) Panstwowej Strazy Pozarnej,
o zakonczeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystapienia do jego uzytkowania.
2. Niezajecie stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje sie jak niezgloszenie sprzeciwu lub uwag.
Art. 57.
1. Do zawiadomienia o zakonczeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na uzytkowanie inwestor jest obowiazany dolaczyc:
1) oryginal dziennika budowy,
2) oswiadczenie kierownika budowy:
a) o zgodnosci wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowe, przepisami i obowiazujacymi Polskimi Normami,
b) o doprowadzeniu do nalezytego stanu i porzadku terenu budowy, a takze - w razie korzystania - ulicy, sasiedniej nieruchomosci, budynku lub lokalu,
3) oswiadczenie o wlasciwym zagospodarowaniu terenów przyleglych, jezeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzalezniona od ich odpowiedniego zagospodarowania,
4) protokoly badan i sprawdzen,
5) inwentaryzacje geodezyjna powykonawcza.
2. W razie zmian nie odstepujacych w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowe, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, nalezy dolaczyc kopie rysunków wchodzacych w sklad zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby takze uzupelniajacy opis. W takim przypadku oswiadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a), powinno byc potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jezeli zostal ustanowiony.
3. Inwestor jest obowiazany dolaczyc do wniosku, o którym mowa w ust. 1, oswiadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56.
4. Inwestor jest obowiazany uzupelnic dokumenty wymienione w ust. 1-3, jezeli, w wyniku ich sprawdzenia przez wlasciwy organ, okaze sie, ze sa one niekompletne lub posiadaja braki i niescislosci.
5. Inwestor jest obowiazany zawiadomic wlasciwy organ o zakonczeniu robót budowlanych objetych obowiazkiem zgloszenia, w terminie 14 dni od dnia ich zakonczenia.
Art. 58.
Wlasciciel - w odniesieniu do obiektów, o których mowa w art. 49 ust. 1 - jest obowiazany dolaczyc do wniosku o pozwolenie na uzytkowanie inwentaryzacje powykonawcza i ekspertyze techniczna potwierdzajaca przydatnosc obiektu do uzytkowania oraz oswiadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3.
Art. 59.
1. Wlasciwy organ wydaje pozwolenie na uzytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy:
1) zgodnosci wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowe,
2) uporzadkowania terenu budowy.
2. Wlasciwy organ moze w pozwoleniu na uzytkowanie obiektu budowlanego okreslic warunki uzytkowania tego obiektu albo uzaleznic jego uzytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, okreslonych robót budowlanych.
3. Jezeli wlasciwy organ stwierdzi, ze obiekt budowlany spelnia warunki, okreslone w ust. 1, pomimo niewykonania czesci robót wykonczeniowych lub innych robót budowlanych zwiazanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na uzytkowanie moze okreslic termin wykonania tych robót.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje sie do instalacji i urzadzen sluzacych ochronie srodowiska.
4a. Inwestor jest obowiazany zawiadomic wlasciwy organ o zakonczeniu robót budowlanych prowadzonych, po przystapieniu do uzytkowania obiektu budowlanego, na podstawie pozwolenia na uzytkowanie.
5. Wlasciwy organ, z zastrzezeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na uzytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespelnienia wymagan okreslonych w ust. 1, w art. 57 ust. 1-4 lub w art. 58. Przepisy art. 51 stosuje sie odpowiednio.
6. Decyzje o pozwoleniu na uzytkowanie obiektu budowlanego wlasciwy organ przesyla niezwlocznie organowi, który wydal decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Art. 60.
Inwestor, oddajac do uzytkowania obiekt budowlany, przekazuje wlascicielowi lub zarzadcy obiektu dokumentacje budowy i dokumentacje powykonawcza. Przekazaniu podlegaja równiez inne dokumenty i decyzje dotyczace obiektu, a takze, w razie potrzeby, instrukcje obslugi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urzadzen zwiazanych z tym obiektem
Rozdzial 6 - Utrzymanie obiektów budowlanych
Art. 61.
Wlasciciel lub zarzadca obiektu budowlanego jest obowiazany uzytkowac obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony srodowiska oraz utrzymywac go w nalezytym stanie technicznym i estetycznym.
Art. 62.
1. Obiekty budowlane powinny byc w czasie ich uzytkowania poddawane przez wlasciciela lub zarzadce:
1) okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegajacej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawnosci:
a) elementów budynku, budowli i instalacji narazonych na szkodliwe wplywy atmosferyczne i niszczace dzialania czynników wystepujacych podczas uzytkowania obiektu,
b) instalacji urzadzen sluzacych ochronie srodowiska,
c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych),
2) okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat, polegajacej na sprawdzeniu stanu sprawnosci technicznej i wartosci uzytkowej calego obiektu budowlanego, estetyki obiektu oraz jego otoczenia; kontrola ta powinno byc objete równiez badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawnosci polaczen, osprzetu, zabezpieczen i srodków ochrony od porazen, opornosci izolacji przewodów oraz uziemien instalacji i aparatów.
2. Obowiazek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a), nie obejmuje wlascicieli i zarzadców budynków indywidualnego budownictwa jednorodzinnego, zagrodowego i letniskowego oraz obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1.
3. Wlasciwy organ moze - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego czesci, mogacego spowodowac zagrozenie: zycia lub zdrowia ludzi, bezpieczenstwa mienia, srodowiska - nakazac przeprowadzenie, w kazdym terminie, kontroli, o których mowa w ust. 1, a takze zazadac przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego czesci.
4. Kontrole, o których mowa w ust. 1, powinny byc dokonywane, z zastrzezeniem ust. 5 i 6, przez osoby posiadajace uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalnosci.
5. Kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych i piorunochronnych oraz gazowych, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2, powinny przeprowadzac osoby posiadajace kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru lub uslug w zakresie naprawy lub konserwacji odpowiednich urzadzen energetycznych lub gazowych, okreslone w przepisach szczególnych.
6. Kontrole stanu technicznego przewodów kominowych, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c), powinny przeprowadzac:
1) osoby posiadajace kwalifikacje mistrza w rzemiosle kominiarskim - w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych,
2) osoby posiadajace uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalnosci - w odniesieniu do przewodów kominowych, o których mowa w pkt 1, oraz do kominów przemyslowych, kominów wolno stojacych oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciag kominowy jest wymuszony praca urzadzen mechanicznych.
7. Szczególowy zakres kontroli niektórych budowli oraz obowiazek przeprowadzania ich czesciej, niz zostalo to ustalone w ust. 1, moze byc okreslony w rozporzadzeniu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 pkt 2.
Art. 63.
Wlasciciel lub zarzadca obiektu budowlanego jest obowiazany przechowywac przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego uzytkowania.
Art. 64.
1. Wlasciciel lub zarzadca jest obowiazany prowadzic dla kazdego budynku oraz obiektu budowlanego nie bedacego budynkiem, którego projekt jest objety obowiazkiem sprawdzenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2, ksiazke obiektu budowlanego, stanowiaca dokument przeznaczony do zapisów dotyczacych przeprowadzonych badan i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy, w okresie uzytkowania obiektu budowlanego.
2. Obowiazek prowadzenia ksiazki obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1, nie obejmuje wlascicieli lub zarzadców budynków indywidualnego budownictwa jednorodzinnego, zagrodowego, letniskowego oraz obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1.
3. Protokoly z kontroli obiektu budowlanego, oceny i ekspertyzy dotyczace jego stanu technicznego oraz dokumenty, o których mowa w art. 63, powinny byc dolaczone do ksiazki obiektu budowlanego.
4. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze zarzadzenia, wzór ksiazki obiektu budowlanego i sposób jej prowadzenia.
Art. 65.
Wlasciciel lub zarzadca obiektu budowlanego jest obowiazany udostepniac dokumenty, o których mowa w art. 64 ust. 3, przedstawicielom wlasciwego organu oraz innych jednostek organizacyjnych i organów upowaznionych do kontroli utrzymania obiektów budowlanych we wlasciwym stanie technicznym oraz do kontroli przestrzegania przepisów obowiazujacych w budownictwie.
Art. 66.
W przypadku stwierdzenia, ze obiekt budowlany:
1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo
2) powoduje swym wygladem oszpecenie otoczenia albo
3) jest uzytkowany niezgodnie z przeznaczeniem badz w sposób zagrazajacy zyciu lub zdrowiu ludzi, srodowisku lub bezpieczenstwu mienia,
wlasciwy organ wydaje decyzje nakazujaca usuniecie stwierdzonych nieprawidlowosci.
Art. 67.
1. Jezeli nie uzytkowany lub nie wykonczony obiekt budowlany nie nadaje sie do remontu, odbudowy lub wykonczenia, wlasciwy organ wydaje decyzje nakazujaca wlascicielowi lub zarzadcy rozbiórke tego obiektu i uporzadkowanie terenu oraz okreslajaca terminy przystapienia do tych robót i ich ukonczenia.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje sie do obiektów budowlanych objetych przepisami o ochronie zabytków.
Art. 68.
W razie stwierdzenia potrzeby opróznienia w calosci lub w czesci budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezposrednio grozacego zawaleniem, wlasciwy organ jest obowiazany:
1) nakazac, w drodze decyzji, na podstawie protokolu ogledzin, wlascicielowi lub zarzadcy obiektu budowlanego opróznienie badz wylaczenie w okreslonym terminie calosci lub czesci budynku z uzytkowania,
2) przeslac decyzje, o której mowa w pkt 1, obowiazanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrebnych przepisów,
3) zarzadzic:
a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrozenia bezpieczenstwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego uzytkowania,
b) wykonanie doraznych zabezpieczen i usuniecie zagrozenia bezpieczenstwa ludzi lub mienia, z okresleniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.
Art. 69.
1. W razie koniecznosci niezwlocznego podjecia dzialan majacych na celu usuniecie niebezpieczenstwa dla ludzi lub mienia, wlasciwy organ zapewni, na koszt wlasciciela lub zarzadcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbednych srodków zabezpieczajacych.
2. Do zastosowania, na koszt wlasciciela lub zarzadcy, srodków przewidzianych w ust. 1 sa upowaznione równiez organy Policji i Panstwowej Strazy Pozarnej. O podjetych dzialaniach organy te powinny niezwlocznie zawiadomic wlasciwy organ.
Art. 70.
1. Wlasciciel, zarzadca lub uzytkownik obiektu budowlanego, na którym spoczywaja obowiazki w zakresie napraw, okreslone w przepisach odrebnych lub umowach, sa obowiazani w czasie lub bezposrednio po przeprowadzonej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego czesci, usunac stwierdzone uszkodzenia oraz uzupelnic braki, które moglyby spowodowac zagrozenie zycia lub zdrowia ludzi, bezpieczenstwa mienia lub srodowiska, a w szczególnosci katastrofe budowlana, pozar, wybuch, porazenie pradem elektrycznym albo zatrucie gazem.
2. Obowiazek, o którym mowa w ust. 1, powinien byc potwierdzony w protokole z kontroli obiektu budowlanego. Osoba dokonujaca kontroli jest obowiazana bezzwlocznie przeslac kopie tego protokolu do wlasciwego organu.
Art. 71.
1. Zmiana sposobu uzytkowania obiektu budowlanego lub jego czesci wymaga pozwolenia wlasciwego organu. Przepisy art. 32 stosuje sie odpowiednio.
2. Przez zmiane sposobu uzytkowania obiektu budowlanego lub jego czesci rozumie sie w szczególnosci:
1) przeróbke pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do uzytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio mialo inne przeznaczenie badz bylo budowane w innym celu, w tym takze przeznaczenie pomieszczen mieszkalnych na cele niemieszkalne,
2) podjecie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego czesci dzialalnosci zmieniajacej warunki bezpieczenstwa pozarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony srodowiska, badz wielkosc lub uklad obciazen.
3. W razie zmiany sposobu uzytkowania obiektu budowlanego lub jego czesci bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje sie odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, wlasciwy organ moze nakazac wlascicielowi albo zarzadcy przywrócenie poprzedniego sposobu uzytkowania obiektu budowlanego lub jego czesci.
Art. 72.
1. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze rozporzadzenia, warunki i tryb postepowania w sprawach rozbiórek, o których mowa w art. 67, oraz udzielania pozwolenia na zmiane sposobu uzytkowania obiektu budowlanego lub jego czesci.
2. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze rozporzadzenia, sposób i warunki przeprowadzania oraz tryb postepowania w sprawach rozbiórek obiektów budowlanych, wykonywanych metoda wybuchowa
Rozdzial 7 - Katastrofa budowlana
Art. 73.
1. Katastrofa budowlana jest nie zamierzone, gwaltowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego czesci, a takze konstrukcyjnych elementów rusztowan, elementów urzadzen formujacych, scianek szczelnych i obudowy wykopów.
2. Nie jest katastrofa budowlana:
1) uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadajacego sie do naprawy lub wymiany,
2) uszkodzenie lub zniszczenie urzadzen budowlanych zwiazanych z budynkami,
3) awaria instalacji.
Art. 74.
Postepowanie wyjasniajace w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej prowadzi wlasciwy organ nadzoru architektoniczno-budowlanego lub wlasciwy organ specjalistycznego nadzoru budowlanego.
Art. 75.
1. W razie katastrofy budowlanej w budowanym, rozbieranym lub uzytkowanym obiekcie budowlanym, kierownik budowy (robót), wlasciciel, zarzadca lub uzytkownik jest obowiazany:
1) zorganizowac dorazna pomoc poszkodowanym i przeciwdzialac rozszerzaniu sie skutków katastrofy,
2) zabezpieczyc miejsce katastrofy przed zmianami uniemozliwiajacymi prowadzenie postepowania, o którym mowa w art. 74,
3) niezwlocznie zawiadomic o katastrofie:
a) wlasciwy organ,
b) wlasciwego miejscowo prokuratora i Policje,
c) inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jezeli katastrofa nastapila w trakcie budowy,
d) inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów.
2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje sie do czynnosci majacych na celu ratowanie zycia lub zabezpieczenie przed rozszerzaniem sie skutków katastrofy. W tych przypadkach nalezy szczególowo opisac stan po katastrofie oraz zmiany w nim wprowadzone, z oznaczeniem miejsc ich wprowadzenia na szkicach i, w miare mozliwosci, na fotografiach.
Art. 76.
1. Organ, o którym mowa w art. 74, po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie budowlanej jest obowiazany:
1) niezwlocznie powolac komisje w celu ustalenia przyczyn i okolicznosci katastrofy oraz zakresu czynnosci niezbednych do likwidacji zagrozenia bezpieczenstwa ludzi lub mienia,
2) niezwlocznie zawiadomic o katastrofie budowlanej Glównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, o którym mowa w art. 81 ust. 1, oraz zainteresowany naczelny organ administracji rzadowej wlasciwy w sprawach specjalistycznego nadzoru budowlanego.
2. W sklad komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wchodza: przedstawiciel wlasciwego organu jako przewodniczacy, przedstawiciele innych zainteresowanych lub wlasciwych rzeczowo organów administracji rzadowej, przedstawiciele samorzadu terytorialnego, a takze, w miare potrzeby, rzeczoznawcy lub inne osoby posiadajace wymagane kwalifikacje zawodowe.
3. Do udzialu w czynnosciach komisji moga byc wezwani:
1) inwestor, wlasciciel lub zarzadca oraz uzytkownik obiektu budowlanego,
2) projektant, przedstawiciel wykonawcy i producenta wyrobów budowlanych,
3) osoby odpowiedzialne za nadzór nad wykonywanymi robotami budowlanymi.
Art. 77.
Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego moze przejac prowadzenie postepowania wyjasniajacego przyczyny i okolicznosci powstania katastrofy budowlanej.
Art. 78.
1. Po zakonczeniu prac komisji wlasciwy organ niezwlocznie wydaje decyzje okreslajaca zakres i termin wykonania niezbednych robót w celu uporzadkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzajacych obiekt do stanu wlasciwego.
2. Organ, o którym mowa w ust. 1, moze zlecic na koszt inwestora, wlasciciela lub zarzadcy obiektu budowlanego sporzadzenie ekspertyzy, jezeli jest to niezbedne do wydania decyzji lub do ustalenia przyczyn katastrofy.
Art. 79.
Inwestor, wlasciciel lub zarzadca obiektu budowlanego po zakonczeniu postepowania, o którym mowa w art. 78, jest obowiazany podjac niezwlocznie dzialania niezbedne do usuniecia skutków katastrofy budowlanej
Rozdzial 8 - Organy panstwowego nadzoru budowlanego
Art. 80.
1. Ustanawia sie panstwowy nadzór budowlany jako:
1) nadzór architektoniczno-budowlany,
2) specjalistyczny nadzór budowlany.
2. Panstwowy nadzór budowlany sprawuja:
1) Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji jako naczelny organ administracji rzadowej w sprawach nadzoru architektoniczno-budowlanego i specjalistycznego nadzoru budowlanego, z wyjatkiem spraw, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3 i 4,
2) Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako centralny organ administracji rzadowej w sprawach nadzoru architektoniczno-budowlanego i specjalistycznego nadzoru budowlanego, z wyjatkiem spraw, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3 i 4,
3) Minister Transportu i Gospodarki Morskiej jako naczelny organ administracji rzadowej w sprawach specjalistycznego nadzoru budowlanego w dziedzinie transportu kolejowego,
4) terenowe organy nadzoru architektoniczno-budowlanego,
5) terenowe organy specjalistycznego nadzoru budowlanego.
3. Organy administracji rzadowej, wlasciwe w sprawach specjalistycznego nadzoru budowlanego w dziedzinie górnictwa, okreslaja odrebne przepisy.
Art. 81.
1. Tworzy sie urzad Glównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
2. Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem wlasciwym w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze postepowania administracyjnego, w zakresie, o którym mowa w art. 80 ust. 2 pkt 2.
3. Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest powolywany i odwolywany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek Ministra Spraw Wewnetrznych i Administracji.
4. Zastepcy Glównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sa powolywani i odwolywani przez Ministra Spraw Wewnetrznych i Administracji na wniosek Glównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Art. 82.
1. Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania okreslone ustawa, a w szczególnosci:
1) pelni funkcje organu wyzszego stopnia w rozumieniu Kodeksu postepowania administracyjnego, w stosunku do wojewodów, w zakresie nadzoru architektoniczno-budowlanego i specjalistycznego nadzoru budowlanego,
2) prowadzi postepowanie wyjasniajace przyczyny i okolicznosci powstania katastrofy budowlanej, zgodnie z art. 77,
3) prowadzi centralne rejestry:
a) osób posiadajacych uprawnienia budowlane,
b) rzeczoznawców budowlanych,
c) ukaranych z tytulu odpowiedzialnosci zawodowej.
2. Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego sprawuje nadzór nad dzialalnoscia organów, o których mowa w ust. 1 pkt 1.
Art. 83.
1. Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy Glównego Urzedu Nadzoru Budowlanego i wchodzacych w jego sklad terenowych biur inspekcyjno-kontrolnych.
2. Organizacje Glównego Urzedu Nadzoru Budowlanego okresla statut nadany przez Prezesa Rady Ministrów.
3. Organizacje wewnetrzna i szczególowy zakres zadan Glównego Urzedu Nadzoru Budowlanego okresla Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego w regulaminie organizacyjnym.
Art. 84.
1. Terenowymi organami nadzoru architektoniczno-budowlanego sa:
1) wojewoda,
2) kierownik urzedu rejonowego.
2. Organem pierwszej instancji w sprawach wynikajacych z ustawy jest kierownik urzedu rejonowego, chyba ze ustawa stanowi inaczej.
Art. 85.
1. Specjalistycznym nadzorem budowlanym obejmuje sie obiekty i roboty budowlane w dziedzinie:
1) obronnosci panstwa - sluzace celom wojskowym i innym dotyczacym obronnosci, usytuowane na ogrodzonych lub oznakowanych terenach zamknietych,
2) bezpieczenstwa panstwa - sluzace celom bezpieczenstwa oraz celom wojskowym, jednostek organizacyjnych podleglych Ministrowi Spraw Wewnetrznych i Administracji oraz Urzedu Ochrony Panstwa, na terenach zamknietych,
3) transportu kolejowego - usytuowane na obszarach kolejowych, w zakresie budowy i eksploatacji dróg szynowych wraz z przeznaczonymi do prowadzenia ruchu kolejowego budynkami, budowlami i urzadzeniami oraz urzadzen transportowych linowych i linowo-terenowych, sluzacych do publicznego przewozu osób w celach turystyczno-sportowych, z wyjatkiem budynków uzytecznosci publicznej i przeznaczonych wylacznie na pobyt ludzi, wraz z urzadzeniami zwiazanymi z tymi budynkami,
4) górnictwa - na terenach zamknietych bedacych w dyspozycji zakladów górniczych,
5) budownictwa morskiego - usytuowane na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnetrznych i morza terytorialnego, a takze innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego,
6) inzynierii wodnej - hydrotechniczne pietrzace, upustowe, regulacyjne, przeciwpowodziowe, melioracji podstawowych oraz kanaly i inne obiekty sluzace ksztaltowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszacymi,
7) dróg publicznych - wraz z obiektami i urzadzeniami sluzacymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad - wraz z obiektami i urzadzeniami obslugi podróznych, pojazdów i przesylek,
8) lotnisk cywilnych - wraz z obiektami i urzadzeniami towarzyszacymi.
2. Rada Ministrów, na wniosek Glównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, moze okreslic, w drodze rozporzadzenia, takze inne, niz wymienione w ust. 1, obiekty i roboty budowlane, objete specjalistycznym nadzorem budowlanym.
Art. 85a
1. Terenowymi organami specjalistycznego nadzoru budowlanego sa, w zakresie okreslonym w:
1) art. 85 ust. 1 pkt 1, 2, 5, 6 i 8 oraz w rozporzadzeniu, o którym mowa w art. 85 ust. 2 - wojewodowie, jako organy pierwszej instancji,
2) art. 85 ust. 1 pkt 3 - okregowi inspektorzy kolejowego nadzoru budowlanego,
3) art. 85 ust. 1 pkt 7:
a) wojewodowie, jako organy pierwszej instancji, w odniesieniu do dróg krajowych,
b) kierownicy urzedów rejonowych jako organy pierwszej instancji w odniesieniu do pozostalych kategorii dróg publicznych.
2. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnetrznych i Administracji, okresli, w drodze rozporzadzenia, wewnetrzna organizacje i szczególowy zakres dzialania terenowych organów specjalistycznego nadzoru budowlanego w dziedzinie transportu kolejowego oraz obszar ich dzialania.
Art. 85b
Nie moga podlegac przekazaniu, w drodze porozumienia, organom samorzadu terytorialnego uprawnienia wojewodów i kierowników urzedów rejonowych w sprawach:
1) nadzoru architektoniczno-budowlanego, w których inwestorem jest gmina, komunalna osoba prawna lub inny podmiot mienia komunalnego,
2) specjalistycznego nadzoru budowlanego.
Art. 86.
1. Do wlasciwosci organów specjalistycznego nadzoru budowlanego w dziedzinie transportu kolejowego naleza sprawy i zwiazane z nimi srodki dzialania okreslone w ustawie, z wyjatkiem wydawania:
1) uprawnien okreslonych w art. 14 ust. 1 pkt 1-5,
2) decyzji o pozwoleniu na budowe lub rozbiórke albo nakazujacej rozbiórke.
2. Wylaczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy budynków o kubaturze do 300 m3, sluzacych do eksploatacji linii kolejowych oraz innych obiektów specjalistycznych, zwiazanych z utrzymaniem ruchu i usytuowanych na obszarach wyznaczonych liniami rozgraniczajacymi, zajetych przez urzadzenia transportu kolejowego.
3. Organy specjalistycznego nadzoru budowlanego w dziedzinach obronnosci, bezpieczenstwa panstwa, górnictwa oraz budownictwa morskiego, przy wydawaniu pozwolenia na budowe, sa obowiazane do egzekwowania posiadania przez inwestora zgody wlasciwego organu na projektowane rozwiazania w zakresie:
1) granic projektowanego terenu zamknietego,
2) linii zabudowy oraz elewacji obiektów budowlanych projektowanych od strony dróg publicznych, ulic i placów polozonych poza granicami terenów zamknietych, portów i przystani morskich,
3) przebiegu i charakterystyki technicznej dróg i linii komunikacyjnych oraz sieci uzbrojenia terenu, wyprowadzonych poza granice terenów zamknietych, portów i przystani morskich, a takze podlaczen tych obiektów do sieci uzytku publicznego.

Art. 87.
1. Do podstawowych obowiazków organów, o których mowa w art. 80 ust. 2 pkt 2-5 i ust. 3, nalezy:
1) nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy, w tym:
a) zgodnosci zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania oraz wymaganiami ochrony srodowiska,
b) warunków bezpieczenstwa ludzi i mienia w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych,
c) zgodnosci rozwiazan architektoniczno-budowlanych z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiazujacymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej,
d) wlasciwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
2) wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach okreslonych ustawa,
3) prowadzenie ujednoliconej ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do uzytkowania obiektów budowlanych.
2. Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) nie stosuje sie do budownictwa doswiadczalnego wykonywanego na zamknietych terenach badawczych.
3. Organy panstwowego nadzoru budowlanego kontroluja posiadanie, przez osoby wykonujace samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, uprawnien do pelnienia tych funkcji w odpowiedniej specjalnosci.
4. Organy panstwowego nadzoru budowlanego, przy wykonywaniu obowiazków, okreslonych ustawa, moga dokonywac czynnosci kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynnosci stanowia podstawe do wydania decyzji oraz do podejmowania innych srodków przewidzianych w ustawie.
5. Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji okresli, w drodze zarzadzenia, wzór i zakres ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do uzytkowania obiektów budowlanych.
Art. 88.
1. Pracownicy organów panstwowego nadzoru budowlanego, do których nalezy wykonywanie zadan okreslonych ustawa, maja prawo wstepu na teren budowy, zakladów pracy oraz do obiektów budowlanych.
2. Czynnosci kontrolne zwiazane z wykonywaniem uprawnien organów panstwowego nadzoru budowlanego przeprowadza sie w obecnosci kierownika budowy lub robót, kierownika zakladu pracy lub wyznaczonego pracownika albo w obecnosci wlasciciela lub zarzadcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym w obecnosci pelnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarzadcy budynku.
3. W razie nieobecnosci osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynnosci kontrolne moga byc dokonywane w obecnosci przywolanego pelnoletniego swiadka.
4. Czynnosci kontrolne dotyczace obiektów budowlanych, które sa w zarzadzie panstw obcych albo sa uzytkowane przez przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych tych panstw lub przez inne osoby zrównane z nimi na podstawie ustawy, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów miedzynarodowych, moga byc wykonywane za zgoda tych przedstawicieli lub osób.
Art. 89.
1. Organy panstwowego nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadan, okreslonych ustawa, moga zadac od uczestników procesu budowlanego, inwestora, wlasciciela lub zarzadcy obiektu budowlanego, a takze dostawcy wyrobów budowlanych w rozumieniu przepisów o badaniach i certyfikacji informacji i udostepnienia dokumentów zwiazanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do uzytkowania, utrzymaniem i uzytkowaniem obiektu.
2. Organy panstwowego nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych watpliwosci co do jakosci wyrobów lub robót budowlanych, a takze stanu technicznego obiektu budowlanego, moga nalozyc, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiazek dostarczenia, w okreslonym terminie, odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba obowiazana do ich dostarczenia. Na postanowienie przysluguje zazalenie.
3. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie zadanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjasniaja sprawe bedaca ich przedmiotem, organ panstwowego nadzoru budowlanego moze zlecic wykonanie tych ocen lub ekspertyz, na koszt osoby zobowiazanej do ich dostarczenia
Rozdzial 9 - Przepisy karne
Art. 90.
Kto, w przypadkach okreslonych w art. 48, art. 50 ust. 1 pkt 1 lub art. 50 ust. 1 pkt 2, wykonuje roboty budowlane,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolnosci albo do lat 2.
Art. 91.
Kto:
1) udaremnia okreslone ustawa czynnosci wlasciwych organów,
2) wykonuje samodzielna funkcje techniczna w budownictwie, nie posiadajac odpowiednich uprawnien budowlanych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolnosci albo karze pozbawienia wolnosci do roku.
Art. 92.
1. Kto:
1) w razie katastrofy budowlanej nie dopelnia obowiazków okreslonych w art. 75 lub art. 79,
2) nie spelnia, okreslonego w art. 70 ust. 1, obowiazku usuniecia stwierdzonych uszkodzen lub uzupelnienia braków, mogacych spowodowac niebezpieczenstwo dla ludzi lub mienia badz zagrozenie srodowiska,
3) utrudnia, okreslone ustawa, czynnosci wlasciwych organów,
podlega karze aresztu albo karze ograniczenia wolnosci, albo karze grzywny.
2. Tej samej karze podlega kto, pomimo zastosowania srodków egzekucji administracyjnej:
1) nie stosuje sie do wydanych, na podstawie ustawy, decyzji wlasciwych organów,
2) nie spelnia, okreslonego w art. 61, obowiazku utrzymania obiektu budowlanego w nalezytym stanie technicznym lub uzytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami.
Art. 93.
Kto:
1) przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych w sposób razacy nie przestrzega przepisów art. 5,
2) wprowadza do obrotu lub przy wykonywaniu robót budowlanych stosuje wyroby budowlane nie dopuszczone do obrotu i stosowania w budownictwie, naruszajac przepisy art. 10,
3) dokonuje rozbiórki obiektu budowlanego lub jego czesci, naruszajac przepisy art. 28 lub art. 31 ust. 2,
4) przystepuje do budowy lub prowadzi roboty budowlane bez dopelnienia wymagan okreslonych w art. 41 ust. 4, art. 42, art. 44, art. 45 lub bez pozwolenia wlasciwego organu zmienia przeznaczenie uzytkowanego obiektu budowlanego, naruszajac przepisy art. 71,
5) dostarcza lub umozliwia dostarczenie energii, wody, ciepla lub gazu, naruszajac przepis art. 41 ust. 5,
6) wykonuje roboty budowlane w sposób odbiegajacy od ustalen i warunków okreslonych w przepisach, pozwoleniu na budowe lub rozbiórke badz w zgloszeniu budowy lub rozbiórki, badz istotnie odbiegajacy od zatwierdzonego projektu,
7) uzytkuje obiekt budowlany bez zawiadomienia o zakonczeniu budowy lub bez wymaganego pozwolenia na uzytkowanie,
8) nie spelnia obowiazku, o którym mowa w art. 62 ust. 1,
9) nie spelnia, okreslonych w art. 63 lub art. 64 ust. 1 i 3, obowiazków przechowywania dokumentów, zwiazanych z obiektem budowlanym lub prowadzenia ksiazki obiektu budowlanego,
9a) nie spelnia obowiazku przeslania protokolu, o którym mowa w art. 70 ust. 2,
10) nie dopelnia, okreslonego w art. 89 ust. 1, obowiazku udzielenia informacji lub udostepnienia dokumentów, zwiazanych z prowadzeniem robót, produkcja wyrobów budowlanych, przekazaniem obiektu budowlanego do uzytkowania lub jego utrzymaniem, zadanych przez wlasciwy organ
podlega karze grzywny.
Art. 94.
Orzekanie w sprawach o czyny, okreslone w art. 92 i art. 93, nastepuje na podstawie przepisów Kodeksu postepowania w sprawach o wykroczenia
Rozdzial 10 - Odpowiedzialnosc zawodowa w budownictwie
Art. 95.
Odpowiedzialnosci zawodowej w budownictwie podlegaja osoby wykonujace samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które:
1) dopuscily sie wystepków lub wykroczen, okreslonych ustawa,
2) zostaly ukarane w zwiazku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
3) wskutek razacych bledów lub zaniedban, spowodowaly zagrozenie zycia lub zdrowia ludzi, bezpieczenstwa mienia lub srodowiska albo znaczne szkody materialne,
4) nie spelniaja lub spelniaja niedbale swoje obowiazki,
5) uchylaja sie od podjecia nadzoru autorskiego lub wykonuja niedbale obowiazki wynikajace z pelnienia tego nadzoru.
Art. 96.
1. Popelnienie czynów powodujacych odpowiedzialnosc zawodowa w budownictwie jest zagrozone nastepujacymi karami:
1) upomnieniem,
2) upomnieniem z jednoczesnym nalozeniem obowiazku zlozenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3,
3) zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, na okres od roku do 5 lat, polaczonym z obowiazkiem zlozenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3.
2. Przy nakladaniu kary nalezy uwzglednic dotychczasowa karalnosc z tytulu odpowiedzialnosci zawodowej w budownictwie.
3. O zakazie wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie orzeka sie w przypadku znacznego spolecznego niebezpieczenstwa czynu.
4. Zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie moze byc orzeczony równiez w stosunku do osoby, która:
1) pomimo dwukrotnego upomnienia ponownie dopuscila sie czynu, powodujacego odpowiedzialnosc zawodowa,
2) uchyla sie od zlozenia nakazanego egzaminu.
5. Zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie okresla sie w latach i miesiacach. Kara biegnie od dnia, w którym decyzja o ukaraniu stala sie ostateczna.
6. Osobie ukaranej z jednoczesnym nalozeniem obowiazku zlozenia egzaminu, która w wyznaczonym terminie egzaminu nie zdala, wyznacza sie termin dodatkowy, nie krótszy niz 3 miesiace i nie dluzszy niz 6 miesiecy. W przypadku nieuzyskania oceny pozytywnej w terminie dodatkowym, stwierdza sie utrate uprawnien do pelnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.
Art. 97.
1. Postepowanie w sprawie odpowiedzialnosci zawodowej w budownictwie wszczyna sie na wniosek organu panstwowego nadzoru budowlanego, wlasciwego dla miejsca popelnienia czynu lub stwierdzajacego popelnienie czynu, zlozony po przeprowadzeniu postepowania wyjasniajacego.
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierac okreslenie zarzucanego czynu, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz wskazanie dowodów.
Art. 98.
1. W sprawach odpowiedzialnosci zawodowej w budownictwie orzeka wojewoda, jako organ pierwszej instancji.
2. W postepowaniu przed wojewoda przeprowadza sie rozprawe administracyjna z udzialem przedstawiciela stowarzyszenia, wlasciwego ze wzgledu na rodzaj uprawnien do pelnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie posiadanych przez obwinionego.
3. Organem odwolawczym od decyzji wojewody jest Glówny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Art. 99.
1. Ostateczna decyzje o ukaraniu, w trybie odpowiedzialnosci zawodowej w budownictwie, przesyla sie do wiadomosci:
1) jednostce organizacyjnej zatrudniajacej osobe ukarana,
2) wlasciwemu stowarzyszeniu,
3) organowi, który wydal ukaranemu uprawnienia do pelnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie,
4) Glównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego oraz wlasciwemu ministrowi, o którym mowa w art. 80 ust. 2 pkt 3 i ust. 3.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega wpisowi do centralnego rejestru ukaranych.
Art. 100.
Nie mozna wszczac postepowania z tytulu odpowiedzialnosci zawodowej w budownictwie po uplywie 6 miesiecy od dnia powziecia przez organy panstwowego nadzoru budowlanego wiadomosci o popelnieniu czynu, powodujacego te odpowiedzialnosc i nie pózniej niz po uplywie 3 lat od dnia zakonczenia robót budowlanych albo zawiadomienia o zakonczeniu budowy lub wydania decyzji o pozwoleniu na uzytkowanie obiektu budowlanego.
Art. 101.
1. Wojewoda, na wniosek ukaranego, orzeka o zatarciu kary, jezeli ukarany:
1) wykonywal samodzielna funkcje techniczna w budownictwie przez okres:
a) 2 lat - w przypadku kary okreslonej w art. 96 ust. 1 pkt 1,
b) 3 lat - od zlozenia egzaminu - w przypadku kary okreslonej w art. 96 ust. 1 pkt 2,
c) 5 lat - po przywróceniu prawa wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie - w przypadku kary okreslonej w art. 96 ust. 1 pkt 3,
2) w okresach, o których mowa w pkt 1, nie byl ponownie ukarany jedna z kar okreslonych w art. 96 ust. 1.
2. Informacje o zatarciu kary wojewoda przesyla do wiadomosci zainteresowanemu oraz jednostkom organizacyjnym, stowarzyszeniom i organom, o których mowa w art. 99 ust. 1.
3. Zatarcie kary podlega odnotowaniu w centralnym rejestrze ukaranych.
Art. 102.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnetrznych i Administracji, moze okreslic, w drodze rozporzadzenia, organy wlasciwe do orzekania w sprawach odpowiedzialnosci zawodowej w budownictwie objetym specjalistycznym nadzorem budowlanym w dziedzinie transportu kolejowego

     

Senden Sie E-Mail mit Fragen oder Kommentaren zu dieser Website an: service @  europlan-consult.de

Copyright © 1999-2005 EuroPlan consult